The psychology of tiktok reposts
Πόσες φορές μπαίνεις καθημερινά στο προφίλ κάποιου για να δεις τι έκανε repost ; Και πώς βρέθηκες να σε απασχολούν τόσο ; Πριν εμβαθύνω στο θέμα, θα εξηγήσω σύντομα τι ακριβώς είναι αυτά τα περιβόητα TikTok Reposts.
Για όσους δεν είναι familiar, πρόκειται για ένα ‘‘κουμπί αναδημοσίευσης’’ το οποίο βρίσκεται πάνω σε κάθε TikTok βίντεο. Αναδημοσιεύοντας ένα βίντεο λοιπόν, το TikTok το τοποθετεί σε μια δημόσια βιτρίνα στο προφίλ σου. Και κάπως έτσι είναι σαν να λες στους υπόλοιπους χρήστες ότι «Αυτό το βίντεο με εκφράζει τόσο πολύ, που θέλω να υπάρχει στη ψηφιακή μου ταυτότητα» ή «Κοίτα με, έτσι νιώθω» ή ακόμη «Αυτό είναι το χιούμορ μου». Αυτή τη βιτρίνα την χτίζεις σταδιακά και πολλές φορές ασυνείδητα με τη βοήθεια του αλγορίθμου που πλέον σε γνωρίζει καλύτερα και από’ σένα, σερβίροντας σου το ακριβές συναίσθημα που «χρειάζεσαι» να εκτονώσεις.
Και κάπου εδώ, έχοντας την βιτρίνα των reposts, παρουσιάζονται πολλαπλές διακλαδώσεις που παρά την διαφορετική ψυχολογική τους απήχηση, ο πυρήνας τους παραμένει κοινός. Θα προσπαθήσω να εντοπίσω και να αναλύσω μερικές, καθώς κι’ εγώ η ίδια συχνά χάνω την αντικειμενικότητα μου και παρασύρομαι από το ίδιο φαινόμενο που θα περιγράψω.
(mind yall im chronically online)
PEOPLE FROM THE PAST & STALKING
Το repost γίνεται εργαλείο για: Ανθρώπους του παρελθόντος σου. Ότι έχει μπροστά την λέξη πρώην δηλαδή. Συνήθως μια τέτοια κατηγορία ατόμων μπαίνει στο προφίλ σου ψάχνοντας την επιβεβαίωση ότι τους αφορά ακόμα αυτό που νιώθεις. Κάθε βίντεο που αναδημοσιεύεις, τραγούδι, context text ή visual, γίνεται αντικείμενο μελέτης και συχνά ερμηνεύεται από το άτομο με ένα είδους projection (προβολή) . Ο άνθρωπος από το παρελθόν προβάλλει τις δικές του ενοχές, οπτικές ή επιθυμίες πάνω σου. Ακόμη τέτοιοι άνθρωποι τείνουν να φιλτράρουν τις πληροφορίες, αγνοόντας 10 reposts που δείχνουν ότι είσαι καλά και εστιάζοντας σε ένα πιο μελαγχολικό για να επιβεβαιώσουν οποιαδήποτε θεωρία τους εξυπηρετεί.
Σε παρόμοιο πλαίσιο το repost stalking είναι συχνά μια προσπάθεια ανάκτησης ελέγχου που χάθηκε με τη λήξη της σχέσης. Όταν η επικοινωνία κόβεται, δημιουργείται ένα κενό πληροφοριών που ο stalker προσπαθεί να γεμίσει μέσω των repost. Νιώθει έναν έλεγχο καθώς γνωρίζει τη συναισθηματική σου κατάσταση, χωρίς εσύ να το ξέρεις. Κατά μια έννοια τρέφεται με την έκθεση σου, και η γνώση ότι «υποφέρεις», «ψάχνεσαι», «δεν ψάχνεσαι», «είσαι ευτυχισμένος» κλπ. , του δίνει μια αίσθηση υπεροχής που τον βοηθάει να διαχειριστεί τη δικιά του ψυχολογική κατάσταση.
Άλλοτε πάλι υπάρχει και η καθαρή περιέργεια. Τέτοια άτομα που θέλουν απλά να δουν που βρίσκεσαι. Θέλουν να δουν αν άλλαξες εσύ, η αισθητική σου, το χιούμορ σου, το dating life και ο κύκλος σου, αν ακούς άλλη μουσική, και άλλα πολλά. Άλλοι πάλι εφαρμόζουν ένα social comparison theory, χρησιμοποιόντας τη δική σου βιτρίνα ως μέτρο σύγκρισης για τη δική τους πρόοδο ή αποτυχία. Αν και ονομάζεται περιέργεια, θα έλεγα πως στην πραγματικότητα είναι μια ανάγκη για αυτοεπιβεβαίωση.
MEETING NEW PEOPLE MANUAL
Το repost γίνεται εργαλείο για: Άτομα που μόλις γνώρισες ή που θέλουν να σε προσεγγίσουν. Υποθέσεις του παρόντος. Τα repost λειτουργούν ως τον πιο συντομότερο δρόμο, καθώς μέσα από το TikTok καταρρίπτεται ο όρος Social Penetration theory, που περιγράφει πώς οι άνθρωποι γνωρίζονται σταδιακά και ανθρώπινα . Το αγαπημένο σου χρώμα, ορισμένες εμπειρίες, στάση ζωής και αισθητική, σερβίρονται έτοιμα και εύκολα με τρόπο που ευεργετούν την προσέγγιση. Κατά κάποιο τρόπο μελετούν τι σε κάνει να αντιδράς. Αν κάνεις repost ένα βίντεο με μια συγκεκριμένη θεματική, ξέρουν ποιο ‘‘πρόσωπο’’ πρέπει να δείξουν για να σου γίνουν αρεστοί.
Η παγίδα αυτής της νοοτροπίας των repost είναι πως ο άλλος σχηματίζει άποψη για σένα χωρίς τη δική σου συμμετοχή. Όταν δηλαδή τελικά σου μιλήσει, δεν ξεκινάει απ’ το μηδέν. Ξεκινάει έχοντας ήδη μια προκατασκευασμένη εικόνα για σένα, την οποία εσύ δεν ξέρεις καν ότι έχει. Ωστόσο η γνωριμία με έναν νέο άνθρωπο απαιτεί κόπο, ερωτήσεις και έκθεση. Κάπως έτσι δηλαδή έρχεται κ η μαγεία της ανακάλυψης. Σήμερα όμως, στον κόσμο της έτοιμης πληροφορίας, χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτό πολλοί άνθρωποι γύρω σου σταματούν να προσπαθούν να σε μάθουν οργανικά, γιατί νιώθουν ότι έχουν ήδη τις απαντήσεις στη βιτρίνα σου.
SELF PRESENTATION (CURATION) THEORY
Το repost γίνεται εργαλείο για: Εσένα. Πολλές φορές ο άνθρωπος που επισκέπτεται πιο συχνά την καρτέλα των repost σου, είσαι εσύ. Υπάρχει μια ναρκισσιστική ικανοποίηση στο να ξαναβλέπεις την βιτρίνα σου, να την ποτίζεις με νέα βίντεο και να καμαρώνεις το vibe που εκπέμπεις. Κατά μια έννοια η βιτρίνα σου αυτή λειτουργεί ως καθρέφτης, επιβεβαιώνοντας στον εαυτό σου ποιος είσαι ή ποιος θα ήθελες να είσαι με το να κοιτάζεις την αντανάκλαση σου μέσα από αυτά.
Σε συχνές περιπτώσεις μπορεί να γίνει ένα validation loop, μέσω της σκέψης του «Ποιος το είδε;». Η έμμονη με τη βιτρίνα τροφοδοτείται από τη προσμονή της αντίδρασης των άλλων. Μπαίνεις ξανά και ξανά στο προφίλ σου για να φανταστείς πως το αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Σαν ένας έλεγχος αν το οποιοδήποτε δόλωμα δούλεψε.
Τέλος η Ψευδαίσθηση της Ψυχοθεραπείας, όπου νομίζεις ότι κάνοντας repost ‘‘ξεσπάς’’ ή ‘‘θεραπεύεσαι’’. Θα έλεγα πως στην ουσία απλώς ανακυκλώνεις το συναίσθημα σου. Σαν μια έμμονη να βλέπεις τη δική σου βιτρίνα να σε κρατάει σε μια λούπα συναισθημάτων , καθώς ο αλγόριθμος σου φέρνει διαρκώς τροφή για να συντηρείς αυτό το προφίλ.
SILENT REPOSTS
Κάτι που θέλω να αναφέρω είναι τα silent reposts. Υπάρχει μια κατηγορία χρηστών που βρίσκουν το βίντεο που τους περιγράφει 100%, αλλά αδυνατούν να το κάνουν repost. Γιατί; Γιατί ξέρουν ότι η βιτρίνα τους παρακολουθείται. Οπότε καταφεύγουν στα σχόλια . Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως μια ημιτελής εκτόνωση. Γράφοντας «δεν μπορώ να το κάνω repost», ουσιαστικά παραδέχεσαι ότι η ψηφιακή σου εικόνα σε περιορίζει και ανήκει περισσότερο στους "watchers" παρά σε σένα.
Τελικά όμως ποιος είναι αυτός ο κοινός πυρήνας; Ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής αυτών των διακλαδώσεων;
Με βάση όσα πιστεύω τώρα, θα έλεγα, η δειλία της άμεσης ανθρώπινης επαφής.
Είναι γνωστό πως ζούμε σε μια εποχή όπου τα social media μας δίνουν την δυνατότητα να επικοινωνούμε τα πιο βαθιά μας τραύματα, επιθυμίες, χαρές και θυμούς, έχοντας πάντα μια έξοδο κινδύνου. Αν κάποιος μας κολλήσει στο τοίχο για κάποιο repost μπορούμε πάντα να το αποφύγουμε και να απαλλαχτούμε. Όλες αυτές οι διακλαδώσεις όμως, καταλήγουν στην ίδια ανάγκη για έλεγχο. Θέλουμε να ελέγχουμε τι ξέρουν οι άλλοι για εμάς, θέλουμε να ελέγχουμε τι κάνουν οι άλλοι χωρίς εμάς και θέλουμε να ελέγχουμε την εικόνα μας στον καθρέφτη. Ίσως είναι η δειλία. Η δειλία που δειλιάζω να την ονομάσω φόβο. Δειλία να ρωτήσουμε ευθέως, να απαντήσουμε ειλικρινά, να μείνουμε μόνοι μας μας με τις σκέψεις μας, μόνοι μας χωρίς τον αλγόριθμο. Ίσως ακόμη συχνά προτιμάμε το manual από την πραγματική γνωριμία. Γιατί το manual δεν μπορεί να μας πληγώσει ή τουλάχιστον έτσι νομίζουμε.
Όταν με δεις ρώτα με τι κάνω και το αγαπημένο μου χρώμα, θα σε ρωτήσω κι’ εγώ πίσω.
-Dani
