HEARTS AND HAPPENINGS

Θα μπορούσε κανείς να πει πώς εμείς οι άνθρωποι είμαστε δημιουργήματα αγάπης.

Κάποιων οι γονείς μπορεί να ερωτεύτηκαν και έπειτα να αγαπήθηκαν βαθιά με αποτέλεσμα να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί. Κάποιοι άλλοι ίσως να μην αγαπήθηκαν τόσο, αλλά η αγάπη για το παιδί τους να υπερίσχυσε στο να μείνουν ενωμένοι. Οι πρώτες κιόλας λέξεις ενός μωρού, αλλά και τα πρώτα του βήματα, αποτελούν τις πρώτες ενδείξεις αγάπης. Ο γονέας αγαπώντας το παιδί του, προσπαθεί να του δείξει το στόμα για να μιλήσει και τα πόδια για να σταθεί. Του χτίζει ένα πλαίσιο για να εξελιχθεί, να περπατήσει, να παίξει, να ενδιαφερθεί και να αισθανθεί. Και όταν στο σχολείο αργότερα το παιδί περιβληθεί από τ’ άλλα παιδιά, του δίνεται η ευκαιρία να χτίσει μια ταυτότητα. Η επαφή του με τον κόσμο πέρα από το πλαίσιο της οικογένειας του, καλλιεργεί στο παιδί την κοινωνική του ευφυΐα, μια σύνθετη, σχεδόν μαγική ανθρώπινη δεξιότητα, που αποτελεί την ίδια την ουσία της ανθρώπινης επαφής.

Οι χώροι ολοένα και γεμίζουν με πρόσωπα, τα παιδικά γενέθλια, τα νοσταλγικά Χριστούγεννα, οικογενειακές μαζώξεις και τραπέζια που χαράσσονται βαθιά στις αναμνήσεις μας, αδελφικές φιλίες και παιδικοί έρωτες. Όλα αυτά είναι δημιουργήματα αγάπης σαν κι’ εμάς. Δεν συνέβησαν απλώς, πλάστηκαν με φροντίδα, συνάισθημα και χρόνο. Και πλέον σαν μικρά καταφύγια της μνήμης, τρέχουμε που και που πίσω σε αυτά για να νιώσουμε ασφάλεια.

Ο έρωτας στον άνθρωπο

Ένα παιδί στη αρχή ‘‘ερωτεύεται’’ τον κόσμο μέσα απ’ τους γονείς του. Αυτή η πρώτη αγάπη είναι ένας έρωτας χωρίς σεξουαλικότητα, αλλά με τρομερή κτητικότητα και θαυμασμό. Στο νηπιαγωγείο έπειτα, ο έρωτας δεν είναι παρά μια έντονη επιθυμία για αποκλειστική παρέα στο παιχνίδι. Το ‘‘σ’ αγαπώ’’ ενός παιδιού σημαίνει συχνά ‘‘ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ’’. Κάπου, κάπως στη εφηβεία, αυτός ο παιδικός χάρτης σκίζεται βίαια και ο έρωτας είναι μια Επανάσταση. Για το παιδί είναι η πρώτη φορά που εμπιστεύεται τα μυστικά και το σώμα του σε κάποιον έξω απ’ την οικογενειακή του εστία και διακατέχεται από μια ορμητική ανάγκη για επαφή. Είναι ένας έρωτας δραματικός που όλα βιώνονται με μια τρομερή υπερβολή, η χαρά είναι τεράστια και η απογοήτευση μοιάζει με το τέλος του κόσμου. Ο έφηβος συνήθως μπερδεύει τον έρωτα με την αγάπη, γιατί ερωτεύεται κυρίως το πώς νιώθει ο ίδιος μέσα από τα μάτια του άλλου. Ο έρωτας όμως στην πορεία αλλάζει ποιότητα. Στην ενηλικίωση είναι η συνάντηση δύο ανθρώπων που ξέρουν να ζουν μόνοι τους, αλλά προτιμούν να είναι μαζί. Είναι ουσιαστικός και ηλεκτρισμένος. Ερωτεύεσαι έναν άνθρωπο με τα όλα του και του λες ‘‘θα μπορούσα να είμαι οπουδήποτε, αλλά θέλω να είμαι εδώ, να σε διεκδικώ και να με διεκδικείς’’. Από το αθώο ‘‘θέλω να παίζουμε μαζί’’ της παιδικής ηλικίας, μέχρι το συνειδητό ‘‘'θέλω να είμαι εδώ’’ της ενήλικης ζωής, ο έρωτας είναι ο καθρέφτης της ωρίμανσης μας. Να μπορείς να ζεις μόνος, αλλά να βρίσκεις χίλιους λόγους για να είσαι μαζί με τον άλλον.

Αλλά η αγάπη;

Από την πρώτη ανάσα, ο άνθρωπος είναι προγραμματισμένος να αναζητά τη σύνδεση. Δεν ερχόμαστε στον κόσμο ως αυτόνομες μονάδες, αλλά ως όντα που η ίδια τους η επιβίωση εξαρτάται από τη σύνδεση με τον άλλων. Στην πρώιμη παιδική ηλικία, η αγάπη εκφράζεται ως η αδιαπραγμάτευτη ανάγκη για ασφάλεια. Για το μικρό παιδί το ‘‘αγαπώ’’ είναι ταυτόσημο με το ‘‘είμαι ασφαλής’’. Δεν υπάρχει ακόμα ανταποδοτικότητα, και το μικρό παιδί εισπράττει την αγάπη όπως τον ήλιο ή το οξυγόνο. Η αγάπη αυτή κρύβεται στη μυρωδιά και στη ζεστασιά, όπως η οικεία μυρωδιά του δέρματος που το κρατάει. Στο μοίρασμα του ασημάντου, όπως όταν ένα παιδί σου προσφέρει ένα όμορφο βότσαλο που βρήκε κάτω σαν μια κίνηση να σου δώσει ότι πολυτιμότερο έχει την δεδομένη στιγμή. Στην ευαλωτότητα, όταν αφήνεται να κοιμηθεί βαθιά στην αγκαλιά σου, και στο κοινό βλέμμα, που ο ενήλικας σταματάει τον χρόνο για να θαυμάσει αυτό που βλέπει το παιδί, δίνοντας αξία στον ενθουσιασμό του. Αυτή είναι η αρχική αγάπη είναι που καθορίζει όλη τη μετέπειτα πορεία του ανθρώπου.

Στην εφηβεία η αγάπη εκφράζεται κυρίως μέσα από τη βαθιά φιλία. Ένας έφηβος αρχίζει να αγαπά τον φίλο του επειδή τον καταλαβαίνει. Αντιλαμβάνεται ότι και ο άλλος έχει πόνους, φόβους και ανάγκες. Αυτή η διαπίστωση αποτελεί ίσως την πιο ιερή στιγμή της εφηβικής ωρίμανσης, καθώς σηματοδοτεί το τέλος του ‘‘εγώ’’ και την αρχή του ‘‘εμείς’’. Το τέλος μιας μοναχικής διαδρομής. Σε ένα κόσμο που απαίτει από τον έφηβο να ‘‘σοβαρευτεί’’ ή να ‘‘προσαρμοστεί’’, η αγάπη ενός φίλου είναι το μόνο μέρος που επιτρέπεται να είναι υπό κατασκευή. Για το παιδί είναι η πρώτη φορά που αγαπά κάποιον όχι επειδή είναι ο γονιός του, αλλά επειδή τον επέλεξε. Γι’ αυτό και θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως μια πράξη ανεξαρτησίας. Υπάρχει τόση αγάπη εκεί, αν δεις πιο καθαρά. Ένας παιδί που εμπιστεύεται τον φίλο του για ένα φόβο που τον βασανίζει, για το σώμα του, για το μέλλον του, για την οικογένεια του. Ένα παιδί που υπερασπίζεται τον φίλο του όταν δεν είναι παρών. Ένα μήνυμα ενδιαφέροντος αν όλα είναι καλά. Ή όταν δυο παιδιά ταυτίζονται μεταξύ τους. Αυτή λοιπόν η πρώτη βαθιά φιλία είναι η απόδειξη ότι η ανθρωπιά μας ξεκινά εκεί που σταμάτα ο εγωισμός μας και αρχίζει το νοιάξιμο για την ψυχή του άλλου.

Η αγάπη στον ενήλικο άνθρωπο σημαίνει να μπορείς να είσαι ο εαυτός σου στην πιο αφιλτράριστη μορφή του. ‘‘Αγαπώ’’ σημαίνει, δίνω χώρο στον άλλον να αναπνεύσει, να εξελιχθεί, ακόμα και να αλλάξει, έχοντας τη σιγουριά ότι η σύνδεση αυτή είναι αρκετά βαθιά για να αντέξει κάθε μεταμόρφωση. Όταν μεγαλώνεις οι δυσκολίες γίνονται πιο ορατές. Αρρώστιες, λογαριασμοί, απογοητεύσεις στην δουλειά, άγχη και απώλειες. Καταστάσεις που για να τις επιβιώσεις χρειάζεσαι ένα προσωπείο. Στο σπίτι όμως πίσω από τις κλειστές πόρτες δεν χρειάζεται να είσαι αυτός ο επιτυχημένος επαγγελματίας ή ο δυνατός χαρακτήρας. Η αγάπη είναι το μοναδικό μέρος που μπορείς να είσαι μέτριος, κουρασμένος ή ηττημένος, και να ξέρεις ότι αυτό δεν θα χρησιμοποιηθεί εναντίον σου. Το να σε αγαπούν ως ενήλικα σημαίνει ότι η αξία σου στα μάτια του άλλου δεν εξαρτάται από την παραγωγικότητα σου ή την κοινωνική σου εικόνα, αλλά από την ίδια σου την ύπαρξη.

Το πιο βαθύ στοιχείο είναι η αποδοχή της αλλαγής. Ο άνθρωπος που αγάπησες στα 20 δεν είναι ο ίδιος στα 40 ή στα 50. Οι προτεραιότητες αλλάζουν, το σώμα αλλάζει, ακόμη και οι φόβοι. ‘‘Αγαπώ’’ εδώ, σημαίνει ότι δεσμεύομαι να γνωρίζω από την αρχή τον άνθρωπο μου σε κάθε νέα του φάση. Αν μείνουμε προσκολλημένοι στην εικόνα που είχαμε για εκείνον πριν 10 χρόνια, καταλήγουμε να αγαπάμε μια ανάμνηση και όχι τον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας.

-

Σ΄ αγαπώ γιατί η σιωπή μαζί σου δεν είναι αμήχανη, σ’ αγαπώ γιατί είσαι εδώ όταν όλοι οι άλλοι θα είχαν φύγει, σ’ αγαπώ γιατί η ύπαρξη σου και μόνο είναι αρκετή. Σ’ αγαπώ όταν δεν τρόμαξες απ’ τις άμυνες μου και μου είπες ‘‘μη με διώχνεις’’.

Αγάπη και ανθρωπιά. Να βλέπεις τον άνθρωπο σου να γερνάει, να του πέφτουν τα μαλλιά, να βαραίνει το περπάτημα του και να μην ψάχνεις πάνω του τον νεανικό έρωτα, αλλά να αναγνωρίζεις τον άνθρωπο που σε επιλέγει καθημερινά. Είναι να του φτιάχνεις μια σούπα όταν είναι άρρωστος, να του θυμίζεις να πάρει τα φάρμακα του και να τον αφήνεις να κοιμηθεί λίγο παραπάνω επειδή ξέρεις ότι δεν έκλεισε μάτι.

Στο τέλος της διαδρομής, το μόνο που πραγματικά ψάχνουμε είναι εκείνον τον άνθρωπο που θα του πούμε ‘‘Θέλω να παίζουμε για πάντα μαζί’’

Γίναμε για να αγαπάμε

-Dani